Prosisz AI o post na Instagram. Dostajesz… coś. Poprawne, schludne, eleganckie. Tylko że mogłoby być napisane dla kogokolwiek.
Nie ma w tym ani grama Twojego charakteru. Żadnej ciepłej bezpośredniości, żadnego rytmu zdań, żadnej z tych drobnych rzeczy, dzięki którym czytelniczki wiedzą, że to Ty do nich mówisz.
Problem nie leży w AI. Leży w tym, że model nie wie, kim jesteś, a dokładniej: nie wie, jakim archetypem marki jesteś.
W skrócie:
- Archetyp to skompresowana instrukcja obsługi Twojej komunikacji, więc jeden akapit w prompcie robi więcej niż dziesięć ogólnych poleceń.
- Niżej znajdziesz gotową instrukcję promptową dla każdego z dwunastu archetypów, razem z listą rzeczy, których należy zakazać.
- Większość marek osobistych to połączenie dwóch archetypów i właśnie ono jest Twoim podpisem komunikacyjnym.
- Sam archetyp w prompcie nie wystarczy. Daje rejestr, nie głos, i tłumaczę niżej, co trzeba dołożyć.
- Na końcu masz prosty test, który w minutę pokaże, czy prompt faktycznie zadziałał.
Czego AI nie wie o Tobie
Sztuczna inteligencja jest genialna w wielu rzeczach. W kilka sekund przygotuje szkic maila, zaproponuje tematy do newslettera, napisze opis produktu. Ma jednak jedną fundamentalną słabość: nie zna Cię.
Kiedy wpisujesz „napisz posta o budowaniu marki osobistej”, model sięga do swojej bazy i produkuje statystycznie najbardziej prawdopodobną odpowiedź. Technicznie poprawną i brzmiącą jak setki innych postów o budowaniu marki osobistej.
Archetyp jest jedną z najmocniejszych informacji, jaką możesz mu dać. Nie jest bowiem tylko opisem osobowości, tylko skompresowaną instrukcją obsługi Twojej komunikacji.
Kiedy mówisz AI, że jesteś Towarzyszką z domieszką Mędrczyni, przekazujesz naraz kilkanaście wskazówek. Jak ciepły ma być ton i jak bardzo bezpośredni. Co ma dominować: wiedza czy relacja. Metafory czy konkretne przykłady. Napięcie czy poczucie bezpieczeństwa.
To różnica między ogólnym poleceniem a precyzyjnym briefem.
Jak archetyp zmienia prompt: trzy wersje jednego zadania
Teoria jest ładna, więc od razu konkret. Chcesz post zachęcający do zapisu na Twój kurs.
Bez archetypu:
Napisz posta na Instagram zachęcającego do zakupu kursu online dla kobiet.
Dostajesz coś poprawnego i marketingowego, być może z haczykiem w pierwszym zdaniu. Bez charakteru.
Z archetypem Towarzyszki:
Napisz posta na Instagram zachęcającego do zakupu kursu online dla kobiet. Mój archetyp marki to Towarzyszka. Piszę jak przyjaciółka, która szczerze dzieli się doświadczeniami. Używam ciepłego języka, jestem blisko czytelniczki, nie pouczam. Unikam eksperckiego dystansu.
Z archetypem Mędrczyni:
Napisz posta na Instagram zachęcającego do zakupu kursu online dla kobiet. Mój archetyp marki to Mędrczyni. Buduję autorytet przez głębię wiedzy, daję konkretne wnioski zmieniające perspektywę. Ton spokojny i pewny, odwołuję się do danych i własnych obserwacji.
To nie są trzy warianty stylistyczne. To trzy różne światy komunikacyjne, a każdy trafi do innej kobiety.
Instrukcja promptowa dla wszystkich dwunastu archetypów
Poniżej najważniejsza tabela w tym artykule. Znajdź swój wiersz i wklej obie kolumny do promptu, ponieważ zakazy działają tu równie mocno jak polecenia.
| Archetyp | Co wpisać do promptu | Czego zakazać |
|---|---|---|
| Mędrczyni | buduj autorytet konkretem i danymi, ton spokojny i pewny | hype, wykrzykniki, obietnice bez pokrycia |
| Odkrywczyni | pokazuj nowe perspektywy i sam proces poszukiwania | utarte frazy, marketingowe klisze |
| Niewinna | pisz prosto i pogodnie, bez cynizmu | ironia, straszenie, język niedoboru |
| Towarzyszka | pisz jak do przyjaciółki, nie jak do klientki | formalny dystans, branżowy żargon |
| Władczyni | ton stanowczy i uporządkowany, bez tłumaczenia się | zdrobnienia, przepraszanie, pytania asekuracyjne |
| Twórczyni | stawiaj na oryginalną formę i nietypowe ujęcie tematu | szablonowa struktura posta |
| Czarodziejka | pokazuj transformację i obraz „po”, używaj metafor | dosłowność, suche wyliczenia |
| Bohaterka | mobilizuj do działania, pokazuj drogę, nie tylko metę | chwalenie się wynikiem, porównania do innych |
| Buntowniczka | kwestionuj popularne przekonania, zawsze z argumentem | agresja, sprzeciw bez uzasadnienia |
| Opiekunka | ton empatyczny, język bez oceniania | paternalizm, „wiem lepiej”, litość |
| Kochanka | zadbaj o rytm, obraz i zmysłowość języka | suchy język korporacyjny, same wypunktowania |
| Żartownisia | wpleć lekkość i autoironię, nigdy kosztem sensu | żart z czytelniczki, sarkazm |
Kolumna z zakazami jest ważniejsza, niż się wydaje. Modele domyślnie ciążą w stronę entuzjastycznego, marketingowego tonu, więc bez wyraźnego zakazu wrócą do niego nawet przy dobrze opisanym archetypie.
Dwa archetypy, jedna marka
Rzadko mamy jeden czysty archetyp. Większość autentycznych marek osobistych to połączenie dwóch, czasem trzech, gdzie jeden jest dominujący, a drugi nadaje koloryt. Właśnie ta kombinacja jest Twoim podpisem komunikacyjnym.
Kiedy marka łączy Towarzyszkę z Mędrczynią, dostajesz kogoś, kto ma głęboką wiedzę, ale podaje ją w ludzki sposób. Nie ma chłodnego dystansu ekspertki, jest za to wiarygodność. Nie ma też poufałości bez treści.
Oto gotowy fragment systemowego promptu dla takiego połączenia:
Piszesz w stylu marki, której dominujący archetyp to Towarzyszka, a drugi to Mędrczyni. Oznacza to ciepły, bliski ton, jak rozmowa z przyjaciółką, która dużo wie. Dzielisz się wiedzą bez pouczania. Używasz osobistych przykładów i piszesz w pierwszej osobie. Nie stosujesz akademickiego języka. Zdania są rytmiczne, lekkie, ale treściwe. Czytelniczka ma czuć, że ktoś jest po jej stronie i jednocześnie naprawdę rozumie temat.
Jeden akapit, a AI wie o Tobie więcej niż przy stu ogólnych pytaniach. O tym, jak dobierać drugi archetyp, żeby równoważył pierwszy, piszę w tekście o łączeniu kilku archetypów.
Szablon prompta z archetypem
Weź to i użyj dziś.
[ROLA] Jesteś copywriterką tworzącą treści dla marki [nazwa].
[ARCHETYP] Dominujący: [archetyp 1]. Wspomagający: [archetyp 2].
W praktyce oznacza to: [cecha 1] / [cecha 2] / [cecha 3].
Nigdy nie stosuj: [zakazy z tabeli wyżej].
[GŁOS I TON] Piszę do kobiet, które [opis grupy]. Ton: [przymiotniki].
Forma: [Ty/Pani]. Zdania: [krótkie/rytmiczne/rozbudowane].
[ZADANIE] [post / artykuł / mail]
[WSKAZÓWKI] [temat, długość, CTA]
A tak wygląda ten sam szablon wypełniony, żebyś miała wzór, nie tylko ramkę:
[ROLA] Jesteś copywriterką tworzącą treści dla marki Anny Nowak, dietetyczki online.
[ARCHETYP] Dominujący: Opiekunka. Wspomagający: Mędrczyni.
W praktyce: piszę z troską, nigdy nie oceniam wyborów czytelniczki,
każdą radę popieram konkretem, tłumaczę prostym językiem.
Nigdy nie stosuj: paternalizmu, tonu „wiem lepiej”, straszenia, litości.
[GŁOS I TON] Piszę do kobiet po czterdziestce, które próbowały już wielu diet.
Ton: ciepły, spokojny, rzeczowy. Forma: Ty. Zdania: krótkie i średnie, rytmiczne.
[ZADANIE] Napisz post na Facebooka.
[WSKAZÓWKI] Temat: dlaczego waga stoi mimo deficytu. 150 słów. CTA: komentarz z pytaniem.
Wypełnij go raz dla swojej marki i używaj jako bazy do każdego promptu.
Czego sam archetyp w prompcie nie załatwi
Tu muszę dopowiedzieć coś, czego w pierwszej wersji tego artykułu zabrakło, a bez czego cała metoda daje połowiczne efekty.
Archetyp daje AI rejestr, nie głos. Mówi, w którym pasie ma pisać: ciepło czy chłodno, obrazowo czy konkretnie. Nie mówi natomiast, jak Ty naprawdę brzmisz, bo tego nie da się zamknąć w nazwie kategorii.
Dwie Towarzyszki brzmią zupełnie inaczej, mimo identycznej instrukcji w prompcie. Jedna pisze krótkimi zdaniami i przeklina. Druga snuje długie opowieści o swoim psie. Obie są Towarzyszkami i obie są autentyczne.
Dlatego do promptu z archetypem dołóż jeszcze dwie rzeczy. Po pierwsze, trzy do pięciu Twoich własnych tekstów jako próbkę stylu, z poleceniem: „zanim zaczniesz pisać, przeanalizuj długość zdań, typowe zwroty i rytm w poniższych tekstach”. Po drugie, listę trzech słów lub zwrotów, których używasz często, i trzech, których nie używasz nigdy.
Archetyp bez próbki daje poprawny, ale nadal ogólny tekst w dobrym rejestrze. Dopiero razem z Twoim materiałem zaczyna brzmieć jak Ty. Szerzej o pracy z własnym surowcem piszę w artykule o ChatGPT jako źródle inspiracji.
Jak sprawdzić, czy prompt zadziałał
Nie oceniaj po wrażeniu, bo wrażenie bywa mylące zaraz po wygenerowaniu tekstu.
Zrób prosty test podmiany. Weź wygenerowany tekst i zadaj sobie jedno pytanie: czy gdybym usunęła z niego swoje imię i nazwę marki, dałoby się go podpisać nazwiskiem dowolnej innej osoby z mojej branży?
Jeśli tak, prompt nie zadziałał. Wróć do kolumny z zakazami i dołóż próbkę własnych tekstów.
Jeśli nie, czyli w tekście są zwroty, rytm albo przykłady wyraźnie Twoje, prompt działa. Zapisz go i używaj jako bazy.
Archetyp to nie klatka, tylko kompas
Widzę, że część kobiet boi się archetypów. Myślą, że to kolejna etykietka i kolejne ograniczenie.
To nie tak. Archetyp nie jest więzieniem Twojej marki, tylko kompasem, który pomaga wrócić do centrum, kiedy czujesz się zagubiona w tym, co i jak komunikować. To punkt odniesienia dostępny zarówno przy pisaniu posta o północy, jak i przy briefowaniu AI o siódmej rano.
Archetyp może też ewoluować. Moja marka przez lata się zmieniała, dojrzewałam jako przedsiębiorczyni, zmieniało się przesłanie i zmieniała się moja klientka. Archetyp ewoluował razem z tym, o czym piszę w tekście o tożsamości marki i archetypie.
Zawsze jednak był. I zawsze pomagał mi znaleźć głos własny, a nie zapożyczony.
Sprawdź swój archetyp, potem wpisz go do prompta
Jeśli czytasz to i myślisz „chcę to o sobie wiedzieć, ale nie jestem pewna, który archetyp to ja”, zacznij od testu. Dwanaście pytań, bez znajomości teorii Junga.
👉 Rozwiąż bezpłatny test na archetyp marki
A potem weź wynik i wpisz go do następnego promptu. Zobaczysz różnicę.
Jeśli chcesz mieć cały system pracy z AI, nie pojedynczy prompt, opisałam go w książce „Marka warta miliony w erze AI”. Znajdziesz w niej model S.E.R.C.E. i gotowe prompty do budowania marki, która nie brzmi jak wygenerowana przez algorytm.
Pakiet START kosztuje 97 zł zamiast 225 zł i zawiera książkę papierową w wersji premium, workbook do pobrania kodem QR oraz zamknięty webinar „Od ekspertki do CEO”. Wysyłka 17,99 zł.
Najczęstsze pytania
Czy muszę znać swój archetyp, żeby zacząć używać AI do pisania?
Nie, natomiast bez niego dostajesz teksty uśrednione. Archetyp jest najszybszym skrótem do zawężenia stylu, a test zajmuje kilka minut.
Czy ten sam prompt zadziała w każdym modelu?
Zasada jest uniwersalna, choć modele różnią się domyślnym tonem. Niektóre ciążą mocniej w stronę entuzjastycznego marketingu, dlatego kolumna z zakazami bywa u nich ważniejsza niż sama instrukcja pozytywna.
Ile własnych tekstów dołączyć jako próbkę stylu?
Trzy do pięciu w zupełności wystarczą, o ile są w tej samej formie co zamawiany tekst. Do postów dołączaj posty, a nie artykuły blogowe.
Czy da się wpisać do prompta trzy archetypy naraz?
Da się, tylko efekt zwykle się rozmywa. Model dostaje wtedy sprzeczne sygnały i wybiera najbezpieczniejszą średnią, czyli dokładnie to, czego chciałaś uniknąć.
Co zrobić, jeśli tekst nadal brzmi ogólnie mimo archetypu w prompcie?
Sprawdź dwie rzeczy. Czy dodałaś zakazy, a nie tylko polecenia pozytywne, oraz czy dołączyłaś próbkę własnych tekstów. Zwykle brakuje właśnie jednego z tych dwóch elementów.
Czy używanie AI z moim archetypem to jeszcze autentyczna komunikacja?
Tak, o ile materiał i decyzja o treści są Twoje. AI porządkuje i przyspiesza, natomiast to, co masz do powiedzenia, wciąż pochodzi od Ciebie. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy publikujesz tekst, którego nie przeczytałaś.
Czy muszę za każdym razem wklejać cały szablon?
Nie. Zapisz wypełniony szablon jako instrukcję systemową albo jako osobny projekt w swoim narzędziu i wracaj do tego samego wątku. Wtedy wklejasz już tylko samo zadanie.
