W skrócie: Motywacja zewnętrzna, czyli działanie pod presją realnego zagrożenia (komornik, rozpad związku, utrata pracy), potrafi uruchomić błyskawiczne, intensywne działanie. Problem w tym, że gaśnie razem z zagrożeniem. Gdy tylko sytuacja się stabilizuje, motywacja znika, bo nigdy nie była Twoja, tylko wynikała z zewnętrznych okoliczności. Trwały biznes online buduje się na motywacji wewnętrznej, czyli na przekonaniu, decyzji i wartości, które zostają z Tobą niezależnie od tego, czy akurat dzieje się coś dramatycznego, czy nie. W tym artykule pokazuję różnicę między tymi dwoma typami motywacji, dlaczego kobiety w Polsce mają tendencję do szukania motywacji na zewnątrz siebie, i jak zacząć budować tę drugą, trwalszą wersję.
Znasz to uczucie, kiedy nagle, z dnia na dzień, zaczynasz działać z intensywnością, jakiej nigdy wcześniej w sobie nie podejrzewałaś? Piszesz dziesiątki wiadomości, wstajesz wcześniej, nie odpuszczasz, mimo zmęczenia. Zwykle dzieje się tak wtedy, gdy coś nas mocno przyciska. Komornik puka do drzwi. Małżeństwo się rozpada, a Ty nie masz własnych pieniędzy, żeby od niego odejść. Praca, która dawała stabilność, właśnie się skończyła.
W takich momentach motywacja przychodzi sama. Nie trzeba jej szukać, bo strach przed utratą bezpieczeństwa robi to za nas.
Problem zaczyna się później. Co się dzieje, kiedy kryzys mija? Kiedy uda Ci się spłacić dług, kiedy sytuacja w domu się uspokoi, kiedy znajdziesz inne źródło dochodu? W tym artykule pokażę Ci, dlaczego ten rodzaj motywacji, choć potrafi uruchomić ogromną energię, nie jest fundamentem, na którym warto budować biznes na lata. I co zamiast tego naprawdę działa.
Dlaczego motywacja „na ostrzu noża” działa, ale tylko chwilowo
Pracując z kobietami, które stawiają pierwsze kroki w biznesie online, zauważyłam pewną prawidłowość. Mniej więcej siedemdziesiąt procent moich klientek najlepiej działa wtedy, gdy są postawione pod ścianą. Te, które trafiają do mnie w sytuacji utraty poczucia bezpieczeństwa, czy to finansowego, czy emocjonalnego, działają z imponującą determinacją. Piszą do ludzi, wdrażają to, co ustaliłyśmy, nie odkładają zadań na później.
To ma swoje logiczne wytłumaczenie. Kiedy tracimy poczucie bezpieczeństwa, nasz organizm robi wszystko, żeby je odzyskać. To mechanizm głęboko wpisany w nas jako gatunek. Dlatego kobieta, której grozi utrata mieszkania, albo która chce odejść od partnera stosującego przemoc, ale nie ma na to własnych środków, znajdzie w sobie siłę, której nie miała wcześniej.
Tyle że ta motywacja, mimo że realna i potężna, ma jedną fundamentalną wadę. Jest zewnętrzna. Nie pochodzi z Twojego wnętrza, z Twojej decyzji, z Twojej wizji tego, kim chcesz być. Pochodzi z okoliczności, na które w gruncie rzeczy nie masz wpływu i które prędzej czy później się zmienią.
A kiedy okoliczności się zmienią, motywacja znika razem z nimi.
Co się dzieje, kiedy zagrożenie mija
Wyobraź sobie kobietę, która zaczęła działać w biznesie online, bo komornik wszedł jej w życie. Przez kilka miesięcy pracuje intensywnie, spłaca dług, odzyskuje stabilność finansową. I co dalej?
Bardzo często dochodzi w tym momencie do powrotu do punktu wyjścia. Motywacja, która napędzała działanie, była przecież zewnętrzna, związana z konkretnym zagrożeniem. Gdy zagrożenie znika, znika też paliwo. Kobieta, która jeszcze niedawno pisała dwadzieścia wiadomości dziennie, nagle nie ma siły napisać jednej. Nie dlatego, że stała się leniwa albo słaba. Dlatego, że motywacja, która ją napędzała, nigdy tak naprawdę nie była jej własna.
To samo dotyczy sytuacji związanych z rozpadem relacji. Znam historie kobiet, które budowały niezależność finansową właśnie po to, żeby móc odejść od partnera, z którym sytuacja stała się nie do zniesienia. To bardzo silny motyw działania, zrozumiały i ważny. Ale jeśli ta kobieta osiągnie poziom przychodu, który pozwala jej wyjść z trudnej relacji, i to jest jedyny powód, dla którego działała, to po dokonaniu tego kroku motywacja często się wypala. Bo cel, który ją napędzał, został osiągnięty, a innego, głębszego powodu do dalszego działania nigdy nie zbudowała.
W biznesie, niezależnie od branży, potrzebujemy czegoś trwalszego niż reakcja na zagrożenie. Potrzebujemy motywacji, która zostanie z nami także wtedy, gdy nic dramatycznego się nie dzieje, gdy życie jest po prostu w miarę stabilne i spokojne.
Polski wzorzec: siebie stawiamy na końcu
Jest jeszcze jeden powód, dla którego tak wiele kobiet w Polsce szuka motywacji na zewnątrz, zamiast budować ją w sobie. To wzorzec kulturowy, głęboko zakorzeniony, który widzę praktycznie u każdej klientki, z którą pracuję, łącznie ze mną samą.
Znacie to z własnego domu. Nakładacie obiad, stawiacie talerze na stole, a same siadacie do jedzenia ostatnie, kiedy wszyscy inni już mają swoje porcje. To nie jest tylko metafora kulinarna. To jest sposób, w jaki funkcjonujemy w większości naszych relacji, także biznesowych. Stawiamy innych przed sobą. Cudze potrzeby, cudze oczekiwania, cudze dobro stawiamy wyżej niż nasze własne.
Dlatego tak łatwo przychodzi nam motywacja, gdy chodzi o kogoś innego. Bogumiła Sroka, jedyna jak dotąd diamentowa menedżerka w polskiej strukturze Forever Living Products, moja sponsorka, zaczynała swoją drogę w marketingu sieciowym bez żadnego wsparcia z góry ani z dołu struktury. Mimo to znalazła w sobie motywację do działania. Skąd ona się wzięła? Z dwóch konkretnych sytuacji rodzinnych. Jej wnuczka miała poważne odparzenia, które udało się wyleczyć dzięki jednemu z produktów. Synowa miała problem przy karmieniu piersią, który również udało się rozwiązać. Ale największym motywem, tym, który naprawdę pchnął ją do działania, było pragnienie, żeby synowa mogła wrócić na studia.
Zwróć uwagę, że nawet w historii kobiety, która osiągnęła ogromny sukces, motywacja na starcie była skierowana na zewnątrz, na kogoś innego, a nie na nią samą. To pokazuje, jak głęboko ten wzorzec w nas siedzi. I jednocześnie pokazuje coś ważnego: tę naturalną chęć pomagania innym można świadomie wykorzystać, przekładając ją na język biznesu, zamiast czekać, aż coś dramatycznego zmusi nas do działania.
Moja własna historia z motywacją, która zgasła
Nie piszę o tym z bezpiecznego dystansu teoretyczki. Sama przez wiele lat budowałam działania na motywacji, która nie była do końca moja.
Po trzyletniej przerwie od biznesu online, spowodowanej depresją i czasem spędzonym w korporacji, wróciłam do działania w internecie. Pierwsze trzy miesiące były wyjątkowo trudne. Porównywałam się do wersji siebie sprzed lat, tej, która miała stałą społeczność, klientki obsługiwane na bardzo wysokim poziomie finansowym, ugruntowaną pozycję. Czułam, że skoro tego już nie mam, to znaczy, że jestem do niczego.
Rozmawiałam o tym ze swoją psycholog, z którą pracuję regularnie. Powiedziała mi wtedy zdanie, które wracało do mnie wielokrotnie: że bardzo mocno się samobiczuję, że moim zadaniem jest dawać wartość, a nie się karać. To był moment, w którym zrozumiałam, że moja motywacja przez długi czas była zbudowana na porównywaniu się do przeszłości, na próbie udowodnienia czegoś, zamiast na czystej, wewnętrznej decyzji, że chcę robić to, co robię, niezależnie od wyników poprzednich lat.
Kilka miesięcy później, na kolejnej sesji, ta sama psycholog zauważyła zmianę. Powiedziała, że teraz mówię o swojej historii z innego poziomu. Że historia mnie wzmacnia, zamiast mnie obciążać. To była dokładnie ta zmiana, o której piszę w tym artykule: przejście od motywacji opartej na zewnętrznym porównaniu do motywacji opartej na wewnętrznym przekonaniu o własnej wartości, niezależnie od wyników.
Jak zacząć budować motywację, która zostaje
Skoro wiesz już, dlaczego motywacja zewnętrzna gaśnie, prawdopodobnie zadajesz sobie pytanie, jak w takim razie zbudować tę drugą, trwalszą wersję. Nie ma tu jednego cudownego ćwiczenia, które zadziała z dnia na dzień, ale jest kilka konkretnych kroków, które realnie pomagają.
Oddziel swoją wartość od wyników. To brzmi prosto, ale w praktyce jest jednym z trudniejszych nawyków do wypracowania. Twoja wartość jako osoby nie rośnie, kiedy masz dobry miesiąc sprzedażowy, i nie maleje, kiedy masz słaby. Te dwie rzeczy są od siebie niezależne, nawet jeśli emocjonalnie trudno to poczuć w danym momencie.
Prowadź codzienny dziennik wdzięczności skierowany do siebie. To jedno z najprostszych, a zarazem najskuteczniejszych narzędzi budowania trwałej pewności siebie, jakie znam. Kluczowa różnica polega na tym, żeby dziękować sobie, nie okolicznościom. Nie „ładna była dziś pogoda”, tylko „dziękuję sobie, że dziś, mimo strachu, napisałam do tej osoby”. Z czasem, kiedy regularnie zapisujesz takie rzeczy, zaczynasz dostrzegać w sobie sprawczość, która nie zależy od zewnętrznych wydarzeń.
Znajdź swoje „dlaczego”, które przetrwa dobre i złe miesiące. Zapytaj samą siebie szczerze: gdyby zniknęło dzisiejsze zagrożenie, czy presja, czy deadline, czy nadal chciałabyś to robić? Jeśli odpowiedź brzmi „nie wiem”, to znak, że warto poświęcić czas na znalezienie głębszego powodu niż tylko aktualna sytuacja życiowa.
Pozwól sobie na trudne dni bez karania się za nie. Motywacja wewnętrzna nie oznacza, że codziennie czujesz ten sam poziom energii. Oznacza, że nawet w gorszy dzień wracasz do działania, bo wiesz, dlaczego to robisz, a nie dlatego, że ktoś albo coś Cię do tego zmusza. Każda z nas miewa tygodnie, w których życie prywatne, zdrowie albo zwyczajne zmęczenie zabierają przestrzeń na biznes. To nie oznacza porażki. Oznacza bycie człowiekiem.
Innowatorki mają najtrudniej, ale to one zmieniają rynek
Jest jeszcze jeden wymiar tych rozważań, o którym warto wspomnieć. Wiele kobiet, które buduję dziś swoją markę i sprzedaż online, działa na rynkach, które wciąż muszą tłumaczyć podstawy. To dotyczy zwłaszcza modelu marketingu sieciowego, który w Polsce funkcjonuje dopiero od niespełna trzydziestu lat, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych ma już sześćdziesięcioletnią historię. Pierwsze lata tego modelu w Polsce wiązały się z bardzo silnym społecznym odium, czasem porównywanym wręcz do sekciarskich praktyk, co dziś brzmi absurdalnie, ale wciąż pokutuje w głowach wielu osób.
Każda innowatorka na rynku ma trudniej niż ktoś, kto wchodzi w temat już ugruntowany i powszechnie rozumiany. To dodatkowy ciężar, ale jednocześnie dowód na to, jak ważna jest wewnętrzna motywacja. Bo jeśli czekałybyśmy na zewnętrzną aprobatę całego otoczenia, zanim zaczniemy działać, większość z nas nigdy by nie zaczęła.
Twoja motywacja zasługuje na coś trwalszego niż kryzys
Wracając do punktu wyjścia tego artykułu: jeśli dziś działasz, bo coś Cię przyciska, to nie jest powód do wstydu. To bardzo ludzkie i bardzo zrozumiałe. Ale jeśli chcesz, żeby Twój biznes przetrwał dłużej niż samo zagrożenie, które go uruchomiło, prędzej czy później będziesz musiała znaleźć motywację, która nie zależy od okoliczności zewnętrznych.
Tej motywacji nikt za Ciebie nie zbuduje. Nie zbuduje jej partner, dzieci, rodzice, przyjaciółki, ani żadna osoba z zewnątrz. To jest siła, którą budujemy wewnątrz siebie, krok po kroku, decyzja po decyzji, czasem zaczynając od czegoś tak prostego, jak pięć linijek wdzięczności zapisanych wieczorem.
Nie musisz budować tego sama
Jeśli czujesz, że Twoja motywacja do działania w biznesie wciąż jest mocno uzależniona od zewnętrznych okoliczności, dobrych lub złych dni, presji albo strachu, to dokładnie nad tym pracujemy w Klubie Przedsiębiorczej Kobiety.
To miejsce, w którym nie dostajesz kolejnej listy zadań do odhaczenia. Pracujemy nad fundamentem: nad tym, jak budować motywację, która zostaje z Tobą również wtedy, gdy nikt Cię nie pilnuje i żaden komornik nie puka do drzwi. Nad pewnością siebie, która nie zależy od wyniku ostatniego tygodnia. Nad konsekwencją, która przetrwa gorsze miesiące.
W Klubie znajdziesz wsparcie innych kobiet, które przechodzą przez te same wątpliwości co Ty, konkretne narzędzia do pracy nad sobą i moją bezpośrednią obecność tam, gdzie utykasz. Bo prawdziwy, trwały biznes online buduje się nie na strachu przed tym, co się stanie, jeśli nie zadziałasz, tylko na przekonaniu, że warto działać, niezależnie od tego, co akurat dzieje się w Twoim życiu.
Dołącz do Klubu Przedsiębiorczej Kobiety →
Jeśli rozpoznajesz w sobie wzorzec, w którym działasz najlepiej dopiero wtedy, gdy jest naprawdę trudno, podziel się tym w komentarzu. Czasem samo nazwanie tego mechanizmu to pierwszy krok do tego, żeby zacząć go zmieniać.
